ఆళ్వారుస్వామి కవితలు

ఆళ్వారుస్వామి కథ

ఆళ్వారుస్వామి నాటిక

Jambi

సంచికలు


నివాళులు


స్మృతి కవితలు


అంకితాలు


జ్ఞాపకాలు


వ్యాసాలు


 
MediMarg
 
 

               నేటి హైదరాబాద్‌ ఉస్మానియా - పాలక వర్గపు ఎత్తుబిడ్డ
                                      - ధర్మరాజు

 (కాలం మారినా, పాలకవర్గాల పోకడలు మారలేదు. అసఫ్‌ జాహి నవాబులు ఉర్దూ అంటే కాంగ్రెస్‌ నవాబులు హిందీ అంటున్నారు. స్థానిక ప్రజల అవసరాలు ఎప్పుడూ విస్మరించడమే జరుగుతున్నది.)
  పుట్టుక
  ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము పుట్టింది మొదలు నేటివరకు ఎన్నియో సమస్యలకు కారణమైంది.
  1917లో ఉస్మానియా విశ్వ విద్యాలయావశ్యకత నాడు హైద్రాబాదు ప్రభుత్వ శాఖా కార్యదర్శులుగానుండిన కీ||శే|| అక్బర్‌ హైదరీ గమనించి ఆ విషయాన్ని నిజాంనవాబు (ప్రస్తుత రాజ ప్రముఖు)నకు దిగువ విధంగా నివేదించారు-
  "విదేశ భాషలలో విద్యాబోధనా పద్ధతి వల్ల విద్యార్థుల మెదడుపై అపరిమితమైనట్టియు అనవసరమైనట్టియు భారం పడుతున్నది. విదేశ భాషలలో ప్రావీణ్యమును పొందుటకై చేయు శ్రమ, బోధనా విషయము ఉన్నదున్నట్టు గ్రహించుటకై లోనగు కష్టాలకు గురిఅగుటయేగాక తమ విజ్ఞానమును తోడిదేశీయులు మాతృభాష ద్వారా వ్యాప్తినొందించ వీలు కాదు అందువల్ల విద్యావంతులకు అసంఖ్యాక జనసామాన్యమునకు మధ్య పెద్ద అగాధమేర్పడుట జరుగుతున్నది."
  కాబట్టి ప్రభుత్వ భాషయును, అధిక సంఖ్యాకులు అర్థము చేసికొను ఉర్దూ భాషను బోధనా భాషగా ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము స్థాపించుట అవసరమని కీ.శే.అక్బర్‌ హైదరీగారు సూచించారు.
  మాతృభాష పేరును ఊతగాగొని, విదేశ భాషవల్ల హానిని బయల్పెట్టుతూ, క్రియలో మాత్రము ఉర్దూభాషను బోధనాభాషగా నిర్ణయించుటలోనే మాయయంతయు ఇమిడిఉంది. ప్రభుత్వభాషయైనంతమాత్రాన ప్రజాభాషగా పరిగణించుట యేవిధముగును న్యాయ మనిపించదు. పైగా "అధిక సంఖ్యాకులు అర్థము చేసుకొను నెపమున, అల్ప సంఖ్యాకుల మాతృభాషను బోధనాభాషగా నిర్ణయించడం ప్రజాస్వామ్యానికి వెక్కిరింత.
  వివిధ సంపర్కములచే సంస్కరణలనుబొంది తుదకు మహమ్మదీయుల మాతృభాషగా వ్యవస్థాపూర్వకముగా నిర్ణయింపబడిన ఉర్దూ హైద్రాబాదునందలి అధిక సంఖ్యాకుల విద్యా, విజ్ఞాన సంస్కృతులకు మూలాధారముగ నిర్ణయించుట అతిసాహసము, ఇట్టి సాహసమును నిజాం నవాబు విభ్రమము కలిగించు ఎట్టిమాటలతో ప్రశంసించెనో దిగువ వాక్యాలవల్ల బోధపడ్తుంది:
  "ప్రాచీన, ఆధునిక కాలాలకు సంబంధించిన విధానము, సంస్కృతికి సమాన అవకాశము కలిగించి, ప్రస్తుత విద్యావిధానము నందలి లోపాలను తొలగించవలెను. ప్రాచీన ఆధునిక సంస్క ృతికి సంబంధించిన ఉత్తమ విషయాలన్నింటికి చక్కని అవకాశము కలుగునట్లు చూడవలెను. అంతేగాక విజ్ఞానవ్యాప్తికై మొత్తము శాస్త్రీయ విషయాలలో పరిశోధనకు చక్కని అవకాశమిచ్చు నైతిక శిక్షణ విద్యార్ధులకివ్వబడవలెను. కాబట్టి విశ్వ విద్యాలయము యొక్క ఉన్నత విద్యాబోధనా పద్ధతి ఉర్దూలో జరుపబడవలెను, మరియు ఇంగ్లీషు భాషాపరిచయమునకుగాను విద్యార్థులెల్లరికి ఇంగ్లీషు విధిగా నేర్పబడవలెను." - ఫర్మాన్‌ 1917
  నిజాం నవాబుయొక్క పై వాక్యాలలో "ప్రాచీన, ఆధునిక" అను పదాలకు అర్థము తుదిలో పేర్కొన్నట్లు "ఉర్దూ, ఇంగ్లీషు" అని ధ్వనిస్తుంది, ప్రాచీనమైన ఉర్దూ, ఆధునికమైన ఇంగ్లీషును ప్రోత్సహించుటయని స్పష్టముగా తేలుచున్నది.
  తాను మహమ్మదీయుడు కాబట్టి ఉర్దూను, తననెత్తిపై కూర్చొనియుండిన ఆంగ్లేయుల సంతోషపెట్టుటకై ఇంగ్లీషును,ఉద్ధరించ ఉద్యుక్తుడైన సంగతి తేటతెల్లమే కీ.శే.అక్బర్‌ హైదరీ మాతృ భాషోద్ధరణ పేర, విద్యావంతులు, అసంఖ్యాక జనసామాన్యము మధ్యనున్న అగాధమును "తొలగించు" పేర ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయ స్థాపనకు కారకుడైతే "ప్రాచీన, ఆధునిక" విద్య, సంస్కృతి, విజ్ఞానముల ఉన్నత సంప్రదాయముల కలయకనెపమున ఉర్దూ భాషాభివృద్ధికి నిజాంనవాబుతోవ తీశాడు
.   ఇరువురి ముఖ్య ధ్యేయము
  ఇక్కడ ఉభయుల ముఖ్యధ్యేయమొక్కటే, "అసంఖ్యాకులైన జనసామాన్యము"గా హైద్రాబాదు సంస్థాన జనాభాలో అధిక సంఖ్యాకులైన ఆంధ్ర, మహారాష్ట్ర, కర్నాటక ప్రజల మాతృభాషలు పూర్తిగా విస్మరించబడ్డాయి. అడుగడుగునకు అలవిగాని అడ్డంకులు కల్పించబడ్డాయి. ప్రాథమిక విద్యావిధానములో కూడా ఉర్దూ నిర్బంధము చొప్పించబడ్డది. కొన్ని గ్రామాలలో అసలు ఆయా ప్రాంతీయ భాషల నేర్పించు ఉపాధ్యాయులే లేకుండిరి. "ఆలీఫ్‌," "బే"లు నేర్పు వ్యవస్థ వుండెనుగాని "అ,ఆ"లు నేర్పు శ్రద్ధలేకుండెను. రెండిటి వ్యవస్థ ఉన్నచోట "అ", "ఆ"లతో పాటు "ఆలీప్‌," "బే"లు సాగాల్సిందే.
  ఇట్టి నిర్బంధ విధానానికి విసిగి చేయునదేమీలేక దేశీయులు స్వంత పాఠశాలలు స్థాపించుకోసాగారు. వాటిపై కూడా ప్రభుత్వము ఎడతెగని అవరోధాలు కల్పించింది. అట్టి పాఠశాలలకు ప్రభుత్వ సహాయమటుండ సాధ్యమైనంతవరకు అవి మూసివేయబడుటకు తీవ్రమైన ఒత్తిడి తేబడేది. గ్రాంట్స్‌ ఇచ్చెదమని ఆశ చూపి, ఇచ్చి ఆయా పాఠశాలలందలి విద్యా బోధనా పద్ధతిని తమ నీతినుగుణంగా మార్పించే సంఘటలెన్నో జరిగాయి. ఆర్ధిక పరిస్థితికి లోబడి ఆశయాలను, ఆదర్శాలను విడనాడిన పాఠశాలలెన్నో అవతరించాయి.
  ్రభుత్వమునకు చేయూత
  రెండో వైపు ప్రభుత్వ అతిధులుగాను, స్నాతకోపన్యాసకులుగాను విచ్చేయు దేశీయ విదేశీయ ప్రముఖ విద్యావేత్తలు కీ||శే|| తేజ్‌ బహద్దర్‌ సవ్రూ మొదలుకొని, సర్‌ మారిస్‌ గయర్‌తో సహా, శ్రీమాన్‌ రాజాజీ వరకు ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయముయొక్క కీర్తి ప్రతిష్ఠలను గుక్కతిప్పకుండా శ్లాఘించినావారే!
  సంస్థాన ప్రజల మాతృభాషలకు కలుగుతున్న అన్యాయము గాని, ఉర్దూ కృతిమ పద్ధతిని విద్యార్ధులందరికి అంటగట్టి, "అపరిమితమైనట్టియు అవసరమైనట్టియు బాధ మెదడుకు కలిగించి అసంఖ్యాక జనసామాన్య విద్యావంతుల మధ్య పెద్ద అగాధము ఏర్పడుటకు" కారణమైన ఉర్దూ ద్వారా, బోధన జరుగుతున్న సంగతీ ఎరుగనట్లు మరుగుపరచి "భారత దేశములో భారతీయుల భాషలో ఉన్నత విద్య జరుపు పద్ధతి అవలంబించింది. మొత్తము భారతదేశములో ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయ మొక్కటే" అని ప్రయత్నపూర్వకముగా ప్రచార ధోరణికి పాల్పడ్డారు. ముఖ్యముగా కృత్రిమ విధానాన్ని ఉన్నత స్థాయిలో చిత్రించుటకు చేసిన వ్యయము, కృషి, అంతింత కాదు. తుదకు ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము కేవలము ఉర్దూ బోధనా పద్ధతి - అనగా మహమ్మదీయులకొరకే అన్నంత వరకెదిగింది.
  ప్రజాందోళన
  హైద్రాబాదు ప్రజాహిత జీవనానికి, రాజకీయ చైతన్యానికి ప్రధాన సంస్థలైన ఆంధ్ర, మహారాష్ట్ర, కర్ణాటక మహాసభలు అవకాశము కలిగినప్పుడల్లా, ప్రతిసమావేశములోను, విద్యా, విధాన సమస్య బయలుదేరినప్పుడల్లా ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయపు ఉర్దూ విధానాన్ని తీవ్రంగా విమర్శించాయి. ఆంధ్ర, మహారాష్ట్ర, కర్ణాటక భాషలకు కలుగుతున్న అన్యాయమును, ఆయా ప్రాంతీయ సంస్కృతి, సభ్యతా విషయాలు విస్మరించు నిరంకుశ చర్యను యెలుగెత్తి చాటాయి. ప్రత్యేకముగా హైద్రాబాదు ప్రజల విద్యా విషయిక సమస్యలను న్యాయబద్ధముగా పరిష్కరించుటకును, ఆయా ప్రాంతాల భాషల ద్వారానే భాషా బోధన గరిపించుటకును ప్రత్యేక కార్యక్రమమును నిర్ణయించుకొని పుట్టిన హైద్రాబాదు ప్రజా విద్యామహాసభయు ఎంతో ఆందోళన జరిపినది. ఈ సంస్థకు హృదయనాధ్‌కుంజ్రూ, డాక్టర్‌ రాంప్రసాద్‌ త్రిపాఠీ (అలహాబాదు విశ్వ విద్యాలయాచార్యుడు) వంటి మహామహుల నేతృత్వము కూడా చక్కని నిర్మాణకృషి జరిపింది.
 
ప్రజల ఆశయాలు - ఆశలు

  ప్రభుత్వము కేవలము నిరంకుశత్వముతో కూడివుండి, ఆంగ్లేయుల కనుసన్నలతో ఆటలాడుతున్న పరప్రభుత్వమని, అట్టి ప్రభుత్వపు ఇట్టి చేష్టలు, ఏర్పడిన విషమస్థితి, ఆదర్శమైన ప్రజా ప్రభుత్వము సాధించుట వల్లనే తొలగిపోవునని, బాధలకు గురియైన ప్రజలు భావించారు. తమ భావి నిర్మాణానికి తామే కర్తలుగా, కర్తవ్యాన్ని గుర్తించి, యథాశక్తి చేయగల త్యాగాన్ని, పోరాటాన్ని చేశారు.
  భారత ప్రభుత్వ పోలీసు యాక్షన్‌తో తమ కృషికి ఫలితాలు కలుగునని ఆశించి, ఆనందించారు. ప్రతి జాతి, దేశముయొక్క సర్వతోముఖాభివృద్ధిని సూచించునది ఆయా దేశాల యొక్క సంస్కృతి, సభ్యత, సత్సంప్రదాయాలే అని, ఆయా దేశ ప్రజల మాతృభాషాభివృద్ధిపైననే ఆధారపడివుండునని తెలిసికొని ఇక తమ మాతృభాషాభివృద్ధికి చక్కని ఆవకాశం లభించినదని, ఇట్టి సదవకాశమును చక్కగా ఉపయోగించుకొనుటచే, తను దుర్గతిమారి తమ భావి సమాజము, సంతానము, తమ దేశము జాతియొక్క ఉజ్జ్వలసందేశమును, మరిగియున్న మహిమను అణచివేయబడిన, అమూల్య విజ్ఞాన సంపదను పెకలించి ప్రజ్వలింపచేయుదుమని ఉవ్విళ్ళూరారు. ఊహాసౌధాలు నిర్మించుకున్నారు.
  పిడుగువంటి వార్త
  ఇంతలో పిడుగువంటి వార్తచే దిక్కులు పిక్కటిల్లినవి. ఉర్దూకు బదులు హిందీ బోధనా భాషగా నిర్ణయింపబడునని, కేంద్రప్రభుత్వము ఉస్మానియా విశ్వ విద్యాలయము యొక్క యాజమాన్యము వహింపనున్నదని విని ప్రజలు నిర్విణ్ణులైనారు.
  ఉస్మానియా విశ్వ విద్యాలయములో ఉర్దూ బోధనా పద్ధతికి పునాదియైన వాదమే నేడు హిందీ పద్ధతి విషయములో చేయబడుచున్నది. ఈరోజు ఉస్మానియా విశ్వ విద్యాలయముపై యాజమాన్యమెవరిదైయుండాలని కాదు ప్రధాన ప్రశ్న. ఉస్మానియా విశ్వ విద్యాలయములో ఏ ప్రజల వ్యయ ప్రయాసలు వినియోగింపబడినవో ఆ ప్రజలైనట్టి ఆంధ్ర, మహారాష్ట్ర, కర్ణాటకులు దానితో లాభము పొందుటా? లేక రాజభాష, అసంఖ్యాక ప్రజలు అర్ధము చేసికొను (నాటి ఉర్దూ నేటి హిందీ) భాషపేర స్థానికుల అవసరాలను, ఆదర్శాలను ఆశించిన ఫలితాలను ప్రక్కకుతోసి కేవలం ప్రభుత్వ ధోరణిలో సాగనీయటమా? - అనునదే ముఖ్య ప్రశ్న.
  నాడు - నేడు
  1917లో ఉర్దూను బోధనా భాషగా నిర్ణయించి, దానిని సఫలపరచుటకై మానసిక, ఆర్థికవ్యయ ప్రయాసలు పడి బోధనా గ్రంధాలను సిద్ధముచేసినట్లే నేడు హిందీ విషయములో జరుగవలసి యుండునుకదా? అయినప్పుడు అట్టి కృషి ఆయా ప్రాంతీయ భాషలలో జరిపి, ఆ భాషలు బోధనా భాషార్హత లుగు స్థితికి తెచ్చుటకై ఏల కృషి చేయరాదు?
  అది హిందీయైనా ఉర్దూయైనా మాతృభాష తర్వాతనే వాని యోగ్యతా యోగ్యతలు ఆలోచించాల్సి ఉంటుంది. మాతృ భాష జాతికి దేశానికి, జీవము వంటిది. తరగని సంవదవంటిది. తన దేశము , జాలి నిజస్వరూపమును తెలిసికొని, తనభావి కర్తవ్యమును తెలిసికొని నిర్ణయించుకొనుటకు మాతృభాషాజ్ఞానము రాజబాట. తన సంగతి తెలిసికోనజాలనివాడు ఎదుటివానికి అతి సులభముగా బానిసగా పరిణతి పొందుననుటకు చరిత్రలో అడుగడుగుకు ఎన్నియో దృష్టాంతరములు గలవు. తన విషయములో విజ్ఞుడగువాడే, తోడివారి విజ్ఞానమును గ్రహించును. తనయందలి లోపాలను సంస్కరించుకొని, తోడివారి యందలి ఉన్నత విషయాలను సహృదయతతో యితరులకు చొప్పించి వారి లోపాలను సరిదిద్దును.
  దుష్పరిణామము
  మాతృభాష ద్వారా బోధనా పద్ధతివల్ల కలుగు ఇట్టి సత్ఫలితాలు, నిర్భంధముగా ఇతర భాషలు అంటగట్టబడుటచే కలుగకపోవుట అటుండ చైతన్య పూరితమగు నేటి వాతావరణములో ఇతర భాషలయెడ వైషమ్యభావమేర్పడును. కాబట్టి ప్రస్తుత ప్రభుత్వ విధానమువల్ల హిందీభాష యెడనున్న సద్భావం అంతరించును. హిందీ ప్రచారసభ, హిందుస్తానీ ప్రచారసభ మొదలగు సంస్థల నిర్మాణ కృషిద్వారా దేశీయులలో కలిగిన హిందీ భాషాశక్తి కుంటుపడును.తమ మాతృభాషాభివృద్ధికి అరికట్టి కృత్రిమముగా ఉర్దూను అంటగట్టుటచే రెచ్చిపోయి. తపించుతున్న హృదయాలు హిందీ విషయములో బెదురుటకు అవకాశము కలుగుతుంది.
  ఒక ఉన్నతమైనట్టి, విశాలమైనట్టి, సర్వజనులు ఆమోదించునట్టి ప్రాతిపదిక సూత్రము ప్రకారము - ఆయాదేశాలు, అందలి ప్రజల మాతృభాషలు, తద్వారా వారి సంస్కృతి, సభ్యత, సత్సంప్రదాయాల అభివృద్ధికి సంపూర్ణ అవకాశము కలిగినప్పుడే పరస్పర అవిశ్వాసము, విరక్తి విద్వేషాలు లేకుండాపోవును. అదే రాజమార్గము. దానిని సాధించుటకై ఎల్లరి నిర్మాణకృషి అవసరము.
  మెదడుకు మేత
  ఈ సందర్భమున, 1944లో హైద్రాబాదు పట్టణమున జరిగిన హైద్రాబాదు ప్రజావిద్యా మహాసభలో ఆహ్వాన సంఘాధ్యక్షులుగా వున్న బూర్గుల రామకృష్ణారావు (ప్రస్తుత ప్రధాన మంత్రి) గారి చిరస్మరణీయ వాక్యాలు దిగువ పేర్కొంటున్నాను. వారి ఉత్తేజ పూరితమైన వాక్యాలు కార్యాచరణలో పెట్టబడు సుదినమునకు ఎల్లరు ఎదురు చూస్తుంటారు, అంతవరకు వాక్యాలను మాత్రము మరువజాలరు.
  మాతృభాషయే బోధనాభాషగా నుండవలెనను సూత్రాన్ని అంగీకరించి, కొంతవరకు (అనగా మహమ్మదీయుల యెడ - ధ. రా.) అమలు జరుపుతున్నప్పుడు ఉర్దూ మాతృభాష కానట్టి విద్యార్థులకు ఉర్దూలో బోధన జరుపుటయెంతవరకు నైతికతపై ఆధారపడియున్నదో అను ప్రశ్న బయలుదేరును. ఇంగ్లీషుకంటె ఉర్దూ సులభ గ్రాహ్యమనియు, అందువల్ల ఇంగ్లీషుకు బదులు ఉర్దూ ద్వారానే బోధన జరుపుట మెరుగైన విషయము ప్రభుత్వవాదనలో సత్యము లేకపోలేదు అయినప్పటికి తోడి విద్యార్థులు (మహమ్మదీయుల - ధ.రా.) తమ మాతృభాష ద్వారా బోధనా సౌకర్యము కలిగి ఉన్నపుడు, ఆంధ్ర, మహారాష్ట్ర, కర్నాటక మాతృభాషగల విద్యార్థులు, తమ భాషలో తరగని సాహిత్య సంపద కలిగివుండియు. ఎందువల్ల వారు ఇతర భాషలలో విద్యాభ్యాసము చేయుటకు నిర్భంధింపబడుచున్నారో అర్థము కాదు. మొత్తము దేశానికి సంబంధించిన భాషావాద, వివాదాల ముసుగులో మాతృభాషా సమస్యలను ప్రభుత్వము సులభముగా ప్రక్కకు తోయజాలునని నేను భావించను. మొత్తము జాతికి సంబంధించిన భాషావిషయములతో మాతృభాషా సమస్యను లంకెపెట్టుట అనవసరము. తుదకు మొత్తము దేశీయుల జాతీయ భాషగా - అది ఉర్దూ, హిందీ లేక హిందూస్తానీ కానిండు - మొత్తము భారతదేశములో ఎల్లరు అంగీకరించినప్పటికి, ఎట్టి తీవ్రవాదియగు జాతీయ నాయకుడు కూడా, వేల ఏండ్ల చరిత్రగల ప్రాంతీయ భాషలను రూపుమాప సమకట్టునని నేను భావించను. ప్రాంతీయ భాషలు, వాటి నెవరు సహించినా, సహించకపోయినా ఈ విశాలమైన మన దేశములో ఎన్నోభాషలు ఉండితీరుననియు అందువల్ల ఈ సమస్యను ప్రభుత్వము తలచినట్లు సామాన్య సమస్యగా తలచినచో ఎట్టి సత్ఫలితాలు కలుగబోవనియు, నా దృఢాభిప్రాయము." (28-11-44 నాడు యిచ్చిన ఉపన్యాసము)
  అడుగడుగునా అమల్లో ఉన్న నిరంకుశత్వానికి కారకుడెవడో తెలుసుకోడానికి అవకాశం లేని వ్యవస్థనే ప్రజాస్వామికం అంటారు- అమెరికా సామెత.